Okres zarania Wandystanu

Wstęp

Historycy wandejscy wyróżniają jako trzeci etap epoki przedwandejskiej - okres zarania Wandystanu.

Cezury tego okresu są jasno określone. Początkiem kształtowania się państwowości wandejskiej jest dzień 4 XI 2004 r. zwieńczeniem dzień ogłoszenia niepodległości - 11 XII 2004 r.

Dnia 4 XI 2004 r. doszło do dwóch ważnych wydarzeń:

  1. upadku rządu ludowego
  2. wysłania pierwszej wiadomości na wandejską listę dyskusyjną

Upadek rządu ludowego

Po odejściu Michasia Winnickiego na skutek ataku Macieja Skarbnikowa zaczął się proces przyspieszonej erozji sarmackiego systemu politycznego. Michaś Winnicki nosił się z zamiarem założenia własnego państwa. Kanclerz Krupiński opowiadał się za powstaniem prowincji sarmackiej z dalekoposuniętą autonomią. Przywódcy ruchu ludowego Winnicki i Krupiński przedstawiali Księciu swoje propozycje. Liczyli, że monarcha ratując jedność państwa podejmie zdecydowane kroki odnowy sytuacji politycznej. Monarcha deklarował poparcie dla prowincji wandejskiej. Jednakże, w praktyce, odmawiał wszelkim postulatom frakcji ludowodemokratycznej. Nie powiódł się plan stworzenia prowincji wandejskiej na terenach Wagarii-Armerii. Wagaria-Armeria, całkowicie od miesięcy nieaktywna, miała zdaniem Księcia niebawem odżyć, co nigdy nie miało miejsca (obecnie prowincja ta wchodzi w skład Hrabstwa Gellonii). Książę odmówił także nadania wandejczykom opuszczonej wówczas prowincji Morvan. Przedłużająca się zwłoka sprowodowała podanie się w dniu 4 XI 2004 r. rządu ludowego do dymisji.

Kanclerze Piotr Khand Krupiński zrezygnował z zajmowanych funkcji, tytułu szlacheckiego i obywatelstwa. W kilkanaście minut podobnie uczynili: minister i poseł Tomasz Precelik Urban, minister i poseł Tomasz Marcusler Goliński. W najbliższych dniach kilkunastu Sarmatów odeszło do Wandystanu.

Zamach stanu w Sarmacji

Dnia 4 XI 2005 r. nie było jednak pewne, czy niepodległy Wandystan w ogóle powstanie. Dopiero zdarzenia dnia następnego stały się przeszkodą dla powstania prowincji ludowej w ramach Księstwa Sarmacji.

Nie ulega wątliwości, że Księstwo Sarmacji po odejściu czterech z pięciu posłów i całego rządu z wyjątkiem apolitycznego ministra infrastruktury uległo paraliżowi. Książę zgodnie z art. 8 ówczesnej konstytucji wprowadził stan wyjątkowy.

Przepis artykułu 8-go stanowił:

  1. W sytuacji szczególnego zagrożenia państwa, jeśli zwykłe konstytucyjne środki nie wystarczają, książę może wprowadzić stan wyjątkowy.
  2. Działania podjęte przez księcia w wyniku wprowadzenia stanu nadzwyczajnego musza odpowiadać stopniowi zagrożenia i powinny zmierzać do jak najszybszego przywrócenia normalnego funkcjonowania państwa.

Dokonując wykładni powyszego przepisu, należy stwierdzić iż konstytucja obowiązująca w dniu 5 XI 2004 r. określała następujące przesłanki nadzwyczajnych uprawnień księcia:

  1. istnienie sytuacji szczególnego zagrożenia państwa
  2. nie wystarczanie konstytucyjnych środów usunięcia stanu zagrożenia
  3. wprowadzenie stanu wyjątkowego
  4. proporcjonalność działań monarchy do stopnu zagrożenia
  5. celowość działań monarchy
  6. jak najszybszy charakter działań monarchy

Dokrtyna nie jest podzielona jeżeli chodzi o spełnienie pierwszych trzech i ostatniej przesłanki. Natomiast bezsprzecznym jest że przesłanka czwarta i piąta nie zostały spełnione

Nowelizacja konstytucji między innymi likwidowała urząd kanclerza, czyniła Księcia przewodniczącym rzadu, skracała czteromiesięczne vacatio legis zmiany konstytucji oraz dokonywała zmiany w zakresie formuły państwa prawa.

Powyższe postulaty mogły wydać się słuszne w związku z zaistniały kryzysem ale ustrój należało zmienić zgodnie z konstytucyjnym trybem zmiany ustawy zasadniczej. Natomiast działania dokonane podczas stanu wyjątkowego mogły obejmować jedynie działania niezbędne do przywrócenia stanu normalnego funkcjonowania państwa. Skoro nie działał parlament i rząd - to dla przywrócenia normalnego działania państwa należało w trybie stanu wyjątkowego:

  1. powołać rząd tymczasowy do czasu zebrania się parlementu,
  2. rozwiązać parlament i zarządzić nowe wybory.

Powyższe działania przywróciłyby stan normalnego działania państwa. Natomiast późniejsze zmiany można było dokonać w konstytucyjnym trybie zmiany konstytucji.

Absurdalne wydaje się w szczególności nowelizacja, która zakładała zmianę przepisu art. 1 stanowiącego, że Księstwo Sarmacji jest państwem prawa na przepis w brzmieniu 'Księstwo Sarmacji jest wolnym państwem prawa, którego celem jest ochrona, obrona i popieranie wolności w obrębie jego granic'. Niezależnie bowiem od tego czy uznamy tą zmianą za słuszną lub nie, pewnym jest, że zmiana formuły państwa prawa w żadnym wypadku nie była niezbędna do przywrócenia stanu normalnego funkcjonowania państwa.

Naruszenie niezawisłości sędziowskiej

Sąd Najwyższy Księstwa Sarmacji podzielając powyższe argumenty, orzekł, że tryb zmiany Konstytucji Księstwa Sarmacji był niezgodny z Konstytucją. Książę nie wykonał orzeczenia Sądu. Co więcej, złożył wniosek do Izby Senatorskiej o odwołanie sędziego. W ramach protestu cały skład Sądu Najwyższego: sędziowie Krzysztof Szczucki i Michał Sobczak (Prezes Sądu) podali się do dymisji, zrzekli obywatelstwa i wyprowadzili do tworzącego się Wandystanu.

Paraliż Państwa Sarmackiego był znaczny. W ciągu kilkunastu dni do grupy emigrantów-patriotów dołączyło kilkunastu obywateli sprzeciwiających się zamachowi stanu. Nowy Wandystan mieli tworzyć: kanclerz, podkaclerzy, 3/4 ministów, 4/5 Izby Poselskiej, część Izby Senatorskiej, pełny skład Sądu Najwyższego.

Zamach stanu sprawił, że droga do zjednoczenia i ugodowego rozwiązania sporów stała się przed kilkanaście miesięcy zamknięta.

Konstytucja Mandragoratu Wandystanu

Dnia 6 grudnia 2004 r. Piotr Krupiński (autor projektu) oraz Michaś Winnicki (współautor) ogłosili Konstytucję Mandragoratu Wandystanu.

Pierwszy artykuł konstytucji jasno określał charakter państwa jako prawnego kontunuatora legalnych tradycji Klubu Rzeczypospolitej Polskiej, Wolnego Klubu i Księstwa Sarmacji.

Kolegialną głową państwa byli dwaj dożywotni i odpowiedzialni jedynie przed Wandą i historią Mandragorzy. Mandragorem Socjogramu nadającym obywatelstwa, przewodniczącym parlementowi został Michaś Winnicki. Urząd Mandragora Jutrzenki, zajmującego się kwestiami informatycznymi oraz pełniącego władzę sądowniczą został Piotr Khand Krupiński. Mandragorzy posiadali kolegialne prawo łaski, nadawania tytutów awangardy proletariatu, wyznaczania dekameronów, wprowadzania stanów wyjątkowych.

Konstytucja ustanawiała urząd zastępców mandragorów - dekameronów wszechczasu. Zastępcą Michasia Winnickiego został Damian Konieczny jako dekameron socjogramu a zastępcą Piotra Krupińskiego - Tomasz Precelik Urban pełniąc urząd dekamerona wszechjutrzni.

Władzą ustawodawcza należała do Churału Ludowego w skład którego wchodziło pięciu kwiatonów wybieranych w wyborach powszechnych.

Władza wykonawcza należała do Rady Komisarzy Ludowych na czele której stał Prezydent Mandragoratu Wandystanu. Pierwszym i tymczasowym prezydentem został Michaś Winnicki.

Niepodległość stała na wyciągnięcie ręki.